కేరళకు చెందిన సోసమ్మ అయ్యపే అంతరించిపోతున్న జాతి ఆవులను కాపాడే పనిలో నిమగ్నమైంది.దాదాపు ముప్పై ఏళ్లుగా ఆమె ఈ పని చేస్తోంది.
నిజానికి ఆమె దగ్గర వేచూర్ అనే దేశీయ జాతి ఆవు ఉంది.ఇది చాలా చిన్నది.
కానీ దాని నుండి పాలు అధికంగా లభిస్తాయి.అదే సమయంలో ఈ వేచూర్ ఆవు పాలు ఔషధ గుణాలతో కూడి ఉంటాయి.
ఈ ఆవు నిర్వహణ, మేతకు చాలా తక్కువ ఖర్చే అవుతుంది.ఇన్ని విశేషాలు ఉన్నప్పటికీ ఈ ఆవు అంతరించిపోయే దశలో ఉంది.
ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో 1980లో వైద్యురాలు సోసమ్మ ఈ ఆవులను కాపాడేందుకు ముందుకు వచ్చింది.ఎనభైలలో ఈ ఆవులు దాదాపు అదృశ్యమయ్యాయి.సోసమ్మ ఈ ఆవులను రక్షించడమే తన ధ్యేయంగా పెట్టుకున్నారు.30 ఏళ్లుగా అవిశ్రాంతంగా సోసమ్మ ఈ ఆవుల సంఖ్యను గణనీయంగా పెంచింది.
దీని గుర్తింపుగా సోసమ్మ అయ్యపేను ప్రభుత్వం పద్మశ్రీతో సత్కరించింది.1960లలో కేరళ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం పాల ఉత్పత్తిని పెంచేందుకు పలు కార్యక్రమాలు చేపట్టింది.ఈ నేపధ్యంలో విదేశీ రకాలతో దేశవాళీ పశువుల సంకలనం పెద్ద ఎత్తున ప్రారంభమైంది.దీని వల్ల దేశవాళీ ఆవు వేచూర్ సంఖ్య తగ్గడం ప్రారంభమైంది.అనంతరం యూనివర్శిటీ విద్యార్థులతో కలిసి సోసమ్మ వాటిని కాపాడే పనిని ప్రారంభించారు.చాలా పరిశోధన తర్వాత ఆమె వేచూర్ ఆవును కనుగొన్నారు.
ఆ తర్వాత క్రమంగా ఆమె చాలా ఆవులను తీసుకువచ్చారు.ఈ గోవుల సంరక్షణ కోసం యూనివర్సిటీ నుంచి రూ.65 వేల ఆర్థికసాయం అందింది.ఏడాదిలో సోసమ్మ బృందం దాదాపు 24 ఆవులను సేకరించింది.
ఈ ఆవులను సంరక్షించడం.పెంచడం ఆమె ప్రధాన పని.ఈ ప్రయాణంలో ఆమె పలు సవాళ్లను ఎదుర్కొంటూనే సోసమ్మ వేచూర్ ప్రొటెక్షన్ ట్రస్ట్ను కూడా ఏర్పాటు చేసి, విజయవంతంగా నిర్వహిస్తోంది.
